فلاشینگ در گوسفند چیست و چه زمانی انجام میشود؟
فلاشینگ در گوسفند یکی از روشهای مدیریتی تغذیهای برای بهبود عملکرد تولیدمثل و افزایش چند قلوزایی میشها پیش از جفتگیری است. در این روش، میزان دریافت مواد مغذی، بهویژه انرژی، برای مدت محدودی قبل از ورود قوچها افزایش پیدا میکند. فلاشینگ یاflushing در زبان انگلیسی به معنای «به هیجان آمدن» است بنابراین فلاشینگ جیره ایی هست که میش را به هیجان می آورد. هدف اصلی فلاشینگ گوسفند، افزایش نرخ تخمک گذاری و در نتیجه افزایش احتمال چندقلوزایی است؛ پاسخ میش به فلاشینگ به وضعیت بدنی، سن، نژاد، فصل تولیدمثل و سطح تغذیه قبلی آن بستگی دارد.
فلاشینگ گوسفند چگونه باعث افزایش چندقلوزایی میشود؟
افزایش کوتاهمدت دریافت مواد مغذی ، با تغییر سیگنال های متابولیکی باعث تغییر عملکرد تخمدان می شود که باعث شرایط نرخ تخمکگذاری را افزایش می دهد.
بنابراین، اگر یک میش به جای یک تخمک، دو تخمک آزاد کند و هر دو لقاح پیدا کنند، احتمال تولد بره دوقلو افزایش مییابد.
البته فلاشینگ گوسفند تضمینکننده دوقلوزایی نیست؛ بلکه یکی از عوامل مؤثر بر نرخ تخمکگذاری است و نتیجه نهایی به ژنتیک، سن، وضعیت بدنی، فصل، سلامت میش، کیفیت قوچ و سایر عوامل مدیریتی نیز وابسته است. استفاده از خط تولید خوراک دام میکرونیزه یکی از مواردی است که می تواند در فلاشینگ دام موثر باشد.
فلاشینگ را چه زمانی شروع کنیم؟
زمان شروع فلاشینگ گوسفند از حدود ۲ هفته قبل از قوچ اندازی آغاز شود. برای مثال، اگر قرار است قوچها در اول مهر وارد گله شوند، میتوان برنامه فلاشینگ را از حدود ۱۵ شهریور شروع کرد.
بهترین وضعیت بدنی میش برای فلاشینگ چیست؟
فلاشینگ بیشترین اثر را معمولاً در میشهای لاغر یا میشهایی که در سطح تغذیهای پایین قرار دارند نشان میدهد. در یک توصیه مدیریتی، میشهایی با BCS حدود ۲ تا 2.5 به خوبی تحت تاثیر فلاشینگ قرار می گیرند. اما در میش هایی با BCS 3 و بالاتر، فلاشینگ اثر قابل توجهی در میزان چند قلوزایی ندارد.
فلاشینگ تا چه زمانی ادامه پیدا کند؟
در یک برنامه معمول، فلاشینگ از حدود ۲ هفته قبل از قوچاندازی شروع شده و تا 2 هفته اول جفتگیری نیز ادامه پیدا میکند. هدف از ادامه تغذیه مناسب پس از جفتگیری، علاوه بر حفظ شرایط بدنی، کمک به کاهش خطر تلفات جنینی زودرس است.
در فلاشینگ چه خوراکی به میش بدهیم؟
فلاشینگ به معنی یک خوراک خاص نیست. در صورت وجود مرتع با کیفیت و در حال رشد، افزایش دسترسی میش به علوفه باکیفیت میتواند بخشی از برنامه فلاشینگ باشد مانند چرا در زمین گندم دیم.
در سیستمهای متکی بر خوراک دستی نیز میتوان از مکملهای انرژیزا مانند جو استفاده کرد. مقدار خوراک باید بر اساس وضعیت بدنی میش، جیره پایه، کیفیت علوفه و شرایط مدیریتی تعیین شود. منابع مختلف مقادیر متفاوتی از مکمل غلات را گزارش کردهاند؛ بنابراین یک مقدار ثابت را نمیتوان برای همه گلهها تجویز کرد. برای بهره بردن از اثرات جیره فلاشینگ با کمترین هزینه از متخصصین این حوزه بایستی کمک گرفته شود. نکته مهم این است که فلاشینگ باید با افزایش کنترلشده سطح مواد مغذی جیره انجام شود، نه اینکه ناگهان مقدار زیادی غله وارد جیره شود. افزایش ناگهانی غلات میتواند خطر مشکلات گوارشی و اسیدوز شکمبه را افزایش دهد.
آیا فلاشینگ فقط برای میشهای لاغر است؟
خیر؛ اما پاسخ میشهای لاغر معمولاً بیشتر است. پژوهشها نشان دادهاند که میشهایی که از قبل در وضعیت بدنی و تغذیهای مناسبی قرار دارند، ممکن است افزایش قابلتوجهی در نرخ تخمکگذاری نشان ندهند. از طرف دیگر، میش بسیار لاغر را نمیتوان صرفاً با یک برنامه دو هفتهای فلاشینگ به وضعیت مطلوب رساند.
به عنوان نمونه، یک راهنمای مدیریتی تخمین میزند که برای افزایش حدود نیم نمره BCS در شرایط مناسب، ممکن است حدود سه هفته تغذیه با علوفه خوب لازم باشد؛ میشهای بسیار لاغر به زمان بیشتری نیاز دارند.
فلاشینگ و چندقلوزایی
فلاشینگ با افزایش نرخ تخمکگذاری میتواند پتانسیل چندقلوزایی را افزایش دهد؛ اما این موضوع به معنی افزایش قطعی تعداد برههای متولدشده نیست. فلاشینگ باید به عنوان یکی از اجزای برنامه مدیریت تولیدمثل در نظر گرفته شود، نه یک راهکار مستقل برای افزایش درصد دوقلوزایی.
فلاشینگ اصطلاحاً برای میشهاست، نه قوچها
هدف اصلی فلاشینگ در میش، افزایش تخمک گذاری و در نتیجه افزایش پتانسیل چندقلوزایی است. اما قوچ هم قبل از فصل جفتگیری به تغذیه مناسب نیاز دارد و وضعیت تغذیهای آن روی کیفیت اسپرم و عملکرد جفتگیری اثر میگذارد.
بهترین جیره برای فلاشینگ چیست؟
بهترین جیره برای فلاشینگ، ترکیبی دقیق از پروتئین بالا، انرژی متمرکز و مواد معدنی ضروری است که هدف اصلی آن تغییر سریع رنگ پوست و تقویت ویژگیهای ظاهری حیوان در کوتاهترین زمان ممکن میباشد. استفاده از این فرمولهای تخصصی باعث میشود که فرآیند رنگپذیری با کیفیتتر و در بازه زمانی استاندارد انجام شود. در واقع، انتخاب یک ترکیب غذایی متعادل که تراکم مواد مغذی در آن بالا باشد، کلید اصلی رسیدن به نتایج درخشان در پوست و پوشش است.
برای دستیابی به حداکثر بهرهوری در تغذیه فلاشینگ گوسفند، پیشنهاد میشود ترکیب جیره را به صورت برابر (۵۰٪ دانه جو و ۵۰٪ دانه ذرت) تنظیم کنید. بر این اساس، میزان مصرف روزانه برای هر دام باید در محدوده ۲۵۰ تا ۳۰۰ گرم باشد که شامل ۱۲۵ تا ۱۵۰ گرم از هر کدام از این دو غله میگردد. دامپرها و پرورشدهندگان حرفهای معمولاً از جیرههایی استفاده میکنند که غنی از ویتامینهای گروه B، اسیدهای آمینه خاص و روغنهای گیاهی باکیفیت هستند. این مواد موثر، نه تنها به بهبود کیفیت بافت، بلکه به سلامت عمومی دستگاه گوارش نیز کمک میکنند تا جذب حداکثری مواد مغذی صورت گیرد. دقت در انتخاب این جیرهها و تطبیق آن با نیازهای فیزیولوژیک حیوان، تفاوت میان یک خروجی معمولی و یک محصول درجهیک و با ارزش بازار را رقم میزند.
قیمت فلاشینگ گوسفند
قیمت فلاشینگ گوسفند تحت تأثیر متغیرهای مختلفی از جمله کیفیت مواد اولیه، میزان پروتئین و ویتامین های موجود در جیره و همچنین نوسانات بازار خوراک دام قرار دارد. به طور کلی، هرچه غنای مواد مغذی و اصالت ترکیبات در یک جیره تخصصی بیشتر باشد، هزینه ی نهایی فلاشینگ گوسفند نیز نسبت به محصولات معمولی بالاتر خواهد بود. بنابراین، برای محاسبه دقیق بودجه فلاشینگ در دامداری، باید توازن میان قیمت خرید و بازدهی نهایی (کیفیت رنگ و ظاهر حیوان) را در نظر گرفت.
در بازار فعلی، قیمتگذاری این محصولات بر اساس وزن و نوع بسته بندی انجام میشود و معمولاً با خرید عمده، امکان کاهش قیمت تمام شده برای دامداران وجود دارد. علاوه بر این، هزینههای حمل و نقل و منطقه جغرافیایی عرضه نیز میتواند بر مبلغ نهایی تأثیرگذار باشد. توصیه میشود برای مدیریت بهتر هزینهها، همواره قیمتها را با توجه به نتایج فیزیکی که در کیفیت فلاشینگ گوسفند خود مشاهده میکنید، ارزیابی کنید تا صرفهجویی در هزینهها منجر به افت کیفیت نشود.
جمعبندی
فلاشینگ یکی از روشهای مهم مدیریتی در تغذیه میشها پیش از جفتگیری است که با بهبود وضعیت تغذیه ای و افزایش موقت دریافت انرژی، میتواند نرخ تخمک گذاری و در نتیجه احتمال چند قلوزایی را افزایش دهد. البته این روش تضمین کننده دو قلوزایی نیست و میزان اثر آن به عواملی مانند وضعیت بدنی، سن، نژاد، فصل، و شرایط تغذیه ای قبلی میش بستگی دارد. بنابراین، فلاشینگ گوسفند زمانی بیشترین بازده را دارد که به درستی و متناسب با شرایط گله اجرا شود و در کنار سایر اصول مدیریت تولیدمثل مورد استفاده قرار گیرد.